Hülya KESKİN ORUÇOĞLU/SÖZCÜ
Asgari ücret ve biraz üzerinde maaş alanların sayısının 9.5 milyona yaklaştığı Türkiye’de bölgesel asgari ücret konusu yine gündemde.
İktidarın ‘sektörel ve bölgesel asgari ücret modeli’ üzerinde çalıştığı iddia edildi. Sendika başkanları, bölgesel asgari ücretin ‘Anayasa’ya aykırı’ olduğuna dikkat çekerek, uygulamanın yoksul sayısını daha da artıracağı uyarısında bulundu.
‘TEHLİKELİ BİR YAKLAŞIM’
Bölgesel asgari ücretin ‘asgari ücretin özüyle’ çeliştiğine değinen Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, “Asgari ücret, bir ülkedeki en düşük ücret. Bunun altı olamaz. Bu, Anayasa’ya ve eşitlik ilkesine aykırı” dedi. “Türkiye’nin esas meselesi asgari ücretin bölgeye göre değişmemesi değil, asgari ücretin fiilen ülkenin ortalama ücreti haline gelmesi” açıklamasını yapan Çerkezoğlu, “Çalışanların yarısının maaşı, asgari ücret civarındayken milyonlarca işçi buna dahi erişemiyor.
Avrupa’da asgari ücretin en düşük olduğu 3 ülkeden biriyiz. Bu karanlık tabloda eşitsizlik yaratacak, yoksulluğu daha da geriye götürecek tartışmaların tekrar ortaya çıkması anlamsız.
Bölgeler arasında ücretlerin dibe doğru yarışını öneren bu yaklaşım oldukça tehlikeli. Her düşük ücretin daha düşüğünün talep edileceği, böylece bölgelerin düşük ücrette yarışacağı bir düzen, tüm sonunda bölgeleri yoksullukta eşitler” dedi.
Çerkezoğlu, farklı bölge ve sektörlerde ücretler arasında denge kurmanın yolunun ise sendikalaşma ve imzalanan toplu iş sözleşmelerinin sendikasız işletmelere teşmil edilmesinden, genişletilmesinden geçtiğini belirtti.
‘Daha fazla sömürü demek’
Bölgesel asgari ücretin, eşitsizliği artıran, işçileri daha fazla sömürmeye hizmet edecek bir uygulama olduğunu söyleyen Birleşik Metal-İş Genel Başkanı Özkan Atar, “En az olması gereken ücretin, bölgeye göre farklı olması söz konusu olamaz. Bu, sermayenin daha düşük bölgelere akmasına, yatırılmalarını bu bölgelere kaydırmasına ve eşitsiz ücrete neden olacak” dedi. “Asgari ücret, açlık sınırının bile altında kaldı” ifadelerini kullanan Atar, “Bu tutar, daha nereye düşürülmek isteniyor? Bölgesel asgari ücrete karşıyız” dedi.
52 yıl önce rafa kaldırılmıştı
İŞ dünyasının sıklıkla gündeme taşıdığı bölgesel asgari ücret, Türkiye’de 1951-1974 arasında uygulandı. Uygulama az gelişmiş illerde ücretlerin aşağı çekilmesine neden oldu. 1974 yılında Bülent Ecevit’in başbakanlığındaki CHP-Milli Selamet Partisi Koalisyon Hükümeti döneminde, uygulamadan vazgeçilerek ulusal ölçekli tek bir asgari ücret yöntemine geçildi. Öte yandan dünyada bölgesel asgari ücret, ABD, Kanada, Hindistan, Çin gibi ülkelerde uygulanırken, Avrupa Birliği ülkelerinde bu tür bir uygulama yok.
